Handelingen

Vaassen, Deventerstraat 98 - Martinus: verschil tussen versies

Uit Reliwiki

(Voorgaande gebouwen)
(kaart hersteld)
 
Regel 9: Regel 9:
  
  
{{#display_map:8171AE Deventerstraat 98 Vaassen, Netherlands|type=hybrid}}
+
{{#display_map:52.29057,5.98004|type=hybrid}}
  
 
{|  
 
{|  

Huidige versie van 30 jun 2020 om 15:40


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Martinus
Genootschap: Rooms Katholieke Kerk
Provincie: Gelderland
Gemeente: Epe
Plaats: Vaassen
Adres: Deventerstraat 98
Postcode: 8171AE
Inventarisatienummer: 12282
Jaar ingebruikname: 1917
Architect: Kroes, H.
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 522645


Geschiedenis

Late neogotische kerk met toren.

De kerk is in 1917 gebouwd onder de bezielende leiding van pastoor J.H.M. Hagen.

Monumentomschrijving Rijksdienst

In baksteen uitgevoerde basilikale KRUISKERK met vierzijdige westtoren, polygonaal afgesloten transeptarmen en een polygonaal koor. Aan de noord- en zuidzijde zijn tegen de zijbeuken verschillende rechthoekige en polygonale uitbouwen (kapellen en sacristie) gezet. De toren heeft een achtzijdige opbouw met vrijwel identieke zijden, en telt drie geledingen bekroond door een spits. Aan de zuidzijde wordt de toren tot halverwege de hoogte begeleid door een ronde traptoren bekroond door een spits.
Het schip wordt gedekt door een zadeldak met een meerzijdig schild over het koor. Over de lagere zijbeuken bevinden zich schilddaken met meerzijdige afsluitingen, allen gedekt door leien in Maasdekking. De afwatering vindt plaats via (vernieuwde) bakgoten en in de schilden bevinden zich enkele dakkapellen. Deze in gotische trant uitgevoerde dakkapellen worden gedekt door helmkappen. Op de nokuiteinden bevinden zich pironnen.
Binnen de in baksteen (kruisverband) uitgevoerde gevels is natuursteen gebruikt ter afdekking van de steunberen, voor vensters en voor details zoals de pinakels van de toren. De gevels bezitten een trasraam dat wordt afgesloten door een gemetselde rollaag en daarboven een hoge plint, afgesloten door een afzaat. De gevels worden geleed door steunberen, waartussen zich spitsboogvensters bevinden. Onder de daklijst lopen tandlijsten, gemetseld in profielbaksteen. Tussen plint en daklijst, zijn in de gevels voornamelijk spitsboogvensters toegepast, met natuurstenen traceringen in Neo-Gotische trant, waarin onder andere verschillende soorten visblazen te herkennen zijn. De vensters zijn vrijwel allemaal voorzien van glas-in-lood (sinds de restauratie met voorzetramen). Onder de vensters bevindt zich een afzaat van lekdorpeltegels.
De hoofdingang van de kerk is gesitueerd in de smalle VOORGEVEL (westzijde) en bezit een recht afgesloten dubbele houten deur, binnen een gemetselde spitsboog, waarvan de boogtrommel is gevuld met rijk gotisch maaswerk. De deur is voorzien van zware, smeedijzeren siergehengen. Hierboven bevindt zich een hoog spitsboogvenster met maaswerk. De geleding hierboven bestaat uit twee zones, de onderste lage zone is gevuld met drie gekoppelde spitsboogvensters. Hierboven in dezelfde vertikale assen drie gekoppelde galmgaten met kleppen. De geleding wordt afgesloten door een boogfries. Hierboven bevindt zich een tussenzone onder de spits, die de klok bevat en op de hoeken voorzien is van pinakels. Rechts en links sluiten tegen de toren de lagere, polygonaal afgesloten kapellen aan van de zijbeuken.
De RECHTER ZIJGEVEL (zuidzijde) heeft in de lichtbeuk maaswerk in de vorm van verschillende soorten visblazen. De traptoren wordt geleed door een segmentboogfries met betonnen aanzetstukken.
De LINKER ZIJGEVEL is vrijwel identiek aan de rechter zijgevel.
De ACHTERGEVEL (oostzijde) kenmerkt zich door verscheidene rechthoekige en polygonale uitbouwen met een geveldetaillering zoals elders.

Vaassen-RK-kerk.jpg

Interieur

Het INTERIEUR van de kerk is wat interne structuur betreft niet gewijzigd. Ook de aankleding en het bankenplan zijn voor een groot deel oorspronkelijk gebleven. Veranderingen betreffen de na Vaticanum II weggekalkte schilderingen en het gewijzigde liturgisch centrum. De kerkruimte bestaat uit een hoog middenschip onder meerdelige ribgewelven en lagere zijbeuken onder meerdelige ribgewelven. Het middenschip wordt van de zijbeuken gescheiden door een spitsboogarcade, gedragen door rondgemetselde pijlers waarvan het metselwerk ongepleisterd is gelaten. Het koor is meerzijdig afgesloten en bezit een meerdelig ribgewelf, evenals de transeptarmen. De kerk wordt betreden via een ondiep tochtportaal dat uitkomt op de torenhal. Dit portaal bezit een betegelde lambrizering. Ter weerszijden hiervan bevinden zich de Mariakapel en de doopkapel, beiden voorzien van vloertegels en smeedijzeren hekwerken. Het interieur bezit nog vrijwel alle fraai uitgevoerde houten deuren met briefpanelen. Onder de bewaard gebleven interieuronderdelen bevindt zich ook het orgel, dat afkomstig is uit de afgebroken waterstaatskerk en in 1878 werd gebouwd door de orgelbouwer VAN MAARSCHALKERWEERD uit Utrecht. In de toren is een mechanisch torenuurwerk van B. Eijsbouts uit Asten aanwezig. In de met balkenplafond en blinde wandnissen vormgegeven sacristie bevindt zich een blinde nis als omlijsting voor een tabernakel met beschilderde deurtjes voorzien van engelenfiguren. De vloer van het hoogkoor is belegd met marmer.

Waardering

R.K. kerk van het type KRUISBASILIEK (complexonderdeel A) gebouwd in 1917 naar ontwerp van architect KROES

- Van architectuurhistorische waarde als gaaf en goed voorbeeld van een katholiek kerkgebouw in late Neo-Gotische stijl, dat wordt gekarakteriseerd door een basilikale hoofdvorm en een westtoren en gedetailleerd is met eenvoudig siermetselwerk en gotische spitsboogvensters met maaswerk. Het interieur vormt ondanks de wijzigingen na het Tweede Vaticanum nog een goed voorbeeld van een kerkinterieur uit het begin van de twintigste eeuw en bezit voorts een fraai orgel van de hand van Van Maarschalkerweerd.

- Van stedenbouwkundige waarde als hoofdonderdeel van het parochiecomplex aan de Deventerstraat. De kerk vormt het middelpunt van het historisch gegroeide buurtschap Oosterhof en is beeldbepalend door de hoofdvorm met toren voor de wijde omgeving.

- Van cultuurhistorische waarde als hoofdonderdeel van het complex dat verbonden is met een religieuze en sociaal-maatschappelijke ontwikkeling en waaraan een lange geschiedenis verbonden is. Het kerkgebouw is typologisch gezien en wat stijl betreft een laat voorbeeld van de toepassing van Neo-Gotiek en laat zien dat deze stijl in katholieke kringen nog lang in zwang bleef.

Voorgaande gebouwen

Externe links

In de media

Uit Het Vaderland, 21 Februari 1938.

Gisternacht is ingebroken in de R.K. Kerk te Vaassen. Door het uitsnijden van een raam boven het Maria-altaar zijn de inbrekers of inbreker de kerk binnengedrongen en hebben daarbij het nieuwe Maria-altaar totaal vernield, en het kostbare Mariabeeld geheel verbrijzeld.

Dit is reeds de derde keer binnen enkele jaren dat op dezelfde plaats in deze kerk is ingebroken. Ondanks de zware ijzeren tralies, die verleden jaar voor bijna alle ramen zijn aangebracht, is het den inbrekers toch nog gelukt de kerk binnen te dringen.

De daders hebben eenige collectezakjes stukgesneden, in de sacristie hebben zij alles overhoop gehaald. De offerblokken hebben zij dezen keer niet opengebroken. De rijks- en gemeentepolitie doen ijverige pogingen de daders op te sporen.

Uit De Stentor van 7 oktober 2013

TWELLO - Het bestuur van de parochie Franciscus en Clara heeft besloten over de sluiting van een vijftal rooms-katholieke kerken. De parochianen afgelopen weekeinde zijn per brief geïnformeerd.

Afgelopen maart maakte de parochie Franciscus en Clara de noodzaak bekend om, vanwege teruglopend kerkbezoek, vijf van haar acht kerken af te stoten. Binnen de grenzen van de gemeente Voorst gaan de kerken in Klarenbeek (OLV Vrouw Tenhemelopening), Bussloo (H. Martinus) en De Vecht (Antonius van Padua) dicht. Ook de kerken in Eerbeek (H. Geest) en Epe (H. Martinus) worden afgestoten. De H. Martinuskerk in Twello, eerder door het bisdom aangewezen als Eucharistisch Centrum voor de parochie, en de kerken van Loenen (H. Antonius Abt) en Vaassen (H. Martinus) blijven open.

Afbeeldingen