Handelingen

Dirksland, Ring 2 - Dorpskerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Dorpskerk
Genootschap: PKN Nederlands Hervormd
Provincie: Zuid-Holland
Gemeente: Goeree-Overflakkee
Plaats: Dirksland
Adres: Ring 2
Postcode: 3247BN
Inventarisatienummer: 01752
Jaar ingebruikname: 16e
Architect:
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 10260


Geschiedenis

Grote historische dorpskerk met toren.

Met de bouw van de hervormde kerk te Dirksland werd vermoedelijk rond 1415 begonnen. In die tijd is waarschijnlijk het gedeelte gebouwd dat nu het koor van de kerk is. De toren en het schip van de kerk kwamen ongeveer 70 jaar later afzonderlijk, doch slechts kort na elkaar, tot stand. Het schip van de kerk is sierlijk van aanzien, met mooie slanke natuurstenen zuilen, waarvan de kapitelen met dubbele bladkransen zijn versierd. Bij de restauratie van de kerk, in de periode 1966-1968, werd het koor weer bij de kerk getrokken, zodat de oorspronkelijke ruimtewerking weer tot zijn recht komt. Vele jaren was het koor gescheiden van de kerk door een galerij met orgel. De 12 pilaren in de kerk staan symbool voor de 12 apostelen. In de kerk bevinden zich 31 grafzerken, daterend uit de periode 1526-1721. Vele stenen zijn nog duidelijk te lezen. In 1803 werd voor het eerst gesproken over de aanschaf van een orgel. In 1811 werd een bestaand orgel in gebruik genomen. Tijdens de renovatie van 1966 werd dit orgel gerenoveerd door de fa. J. de Koff & zn te Utrecht.

Monumentomschrijving Rijksdienst

Hervormde kerk. Laatgotische met houten tongewelven overdekte dorpskerk, bestaande uit een vijfzijdig gesloten, eenbeukig koor, een driebeukig, pseudobasilicaal schip op zuilen met koolbladkapitelen en een eenvoudige toren met korte, achthoekige spits. Tegen de zuidelijke zijbeuk een 18de eeuwse portaal. Tot de inventaris behoren: een eenvoudige preekstoel, 18de eeuw met lezenaar, kandelaar en doopbekkenhouder. Een eenvoudig doophek met balusters, voorzangerslezenaar en twee kandelaars, 18de eeuw. Een rijk gesneden orgelkas met grote, bekronende bazuinengelen. Deze kas uit het midden van de 17de eeuw werd in 1803 vanuit Mechelen (B) aangekocht. In de kas werd in 1807 een orgel met Hoofdwerk en Rugwerk geplaatst door J.P. Künckel. Drie koperen kaarsenkronen, 1776. Een tekstbord, 17de eeuw. Een aantal grafzerken, 17de eeuw. Kerk en toren in restauratie: 1968. Aan de toren van de kerk een houten zonnewijzer.

Orgel

Na een restauratie is het orgel in de NH kerk op 10 oktober 2003 weer in gebruik genomen. De kas van het orgel dateert van 1680. In 1803 is het in Vlaanderen gekocht. De Belg Smets zou het orgel opknappen en plaatsen. Smets hield zich niet aan de afspraken. Daarbij kwam ook dat hij overleed in 1804. Enkele andere orgelbouwers werkten daarna aan het orgel, waaronder G.P. Welters uit Geertruidenberg. In 1808 was het orgel klaar. De kwaliteit viel tegen en het werd afgekeurd. Jan Pieter Künckel bouwde een nieuw orgel in de bestaande kas. Het werd opnieuw afgekeurd. Abraham Meere uit Utrecht voltooide de werkzaamheden tenslotte in 1811. Het oude binnenwerk uit het Belgische Mechelen had Künckel verkocht aan de kerk in Alphen aan den Rijn. Bij de brand van 1916 ging het ten onder. De Dirkslandse kerkmeester Groenendijk schonk de beide iepenhouten engelenfiguren. De Rotterdamse beeldhouwer voorzag de hoofdwerkkas van zware kroonlijsten en maakte op het rugwerk twee vazen en twee engelenfiguurtjes. Belangrijke wijzigingen werden aangebracht in 1902 door Maarschalkerweerd en in 1921 door De Koff. In de jaren 1966-1970 bracht De Koff de situatie weer terug tot die van 1808. Deze restauratie werd voltooid door Flentrop omdat De Koff het bedrijf beëindigde. En in 2003 vond dus de laatste restauratie plaats.

Het orgel is in 1806 gebouwd door Johannes Pieter Künckel (Rotterdam). In 1922 reinigt de firma J. de Koff & Zoon (Utrecht) het en wijzigt de dispositie. In 1970 restaureert De Koff het en herstelt de oorspronkelijke dispositie. In verband met het faillissement van het bedrijf wordt de restauratie in 1971 voltooid door de firma D.A. Flentrop (Zaandam), die de mechanieken herstelt. In 2003 wordt het instrument door Flentrop Orgelbouw gereinigd en opnieuw geïntoneerd.

Dispositie

  • Hoofdwerk (manuaal 2): Bourdon 16' - Prestant 8' - Roerfluit 8' - Quintadeen 8' - Octaaf 4' - Quint 3' (1970) - Octaaf 2' (1970) - Sexquialter 1⅓' 2 sterk - Mixtuur 2' 3-5 sterk bas/discant (1970) - Cornet 4' 6 sterk discant - Trompet 8' bas/discant (1970).
  • Rugwerk (manuaal 1): Holpijp 8' - Fluit travers 8' discant - Prestant 4' - Fluit 4' - Quintfluit 3' (1970) - Octaaf 2' (1970) - Nachthoorn 2' (1970) - Carillon 4' 3 sterk discant - Dulciaan 8' bas/discant (1970) - Tremulant.
  • Pedaal: aangehangen.
  • Koppelingen: Hoofdwerk aan Pedaal - Manuaalkoppeling bas/discant.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-f3. Pedaalomvang: C-d1. Toonhoogte: a1 = ca. 430 Hz. Winddruk: 80 mm. WK.

Externe link

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur