Handelingen

Rijssen, Schild 8 - Schildkerk of Grote Kerk

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Naam kerk: Schildkerk of Grote Kerk
Genootschap: PKN Ned. Hervormd
Provincie: Overijssel
Gemeente: Rijssen-Holten
Plaats: Rijssen
Adres: Schild 8
Postcode: 7461DD
Inventarisatienummer: 10531
Jaar ingebruikname: 16e eeuw
Architect: Tjeerd Kuipers (1857 - 1942) (Uitbreiding)
Huidige bestemming: kerk
Monument status: Rijksmonument 33026

Geschiedenis

Historische kerk met toren uit 1826. Restauratie en uitbreiding in 1924-1925, architect Tj. Kuipers.

Vóór de Reformatie was de kerk gewijd aan de heilige Dionysius. Al in 1188 was er sprake van een parrochia Risnen. Omtrent de oudste geschiedenis is weinig bekend. Zij was de moederkerk van Holten en Wierden. In 1275 werd de plebanus van Rijssen vermeld. Het behoorde onder het kapittel en scholasticus van Maria Maior ofwel de Mariakerk (Utrecht). In de kerk waren aanwezig de vicarie of altaar van: het Heilige Kruis, en het altaar gewijd aan Onze Lieve Vrouwe en Johannes de Evangelist alwaar het officie werd gedaan. Rond 1200 beschrijft de monnik Caesarius Heisterbach in zijn Dialogus Miraculorum over een mirakel in Rijssen. Na de overgang tot de Protestantse Kerk (1598) behoorde het onder de Classis te Deventer. (bron:[1])

Omschrijving Rijksdienst

Nederlands hervormde Kerk en Toren. Driebeukige gewelfde hallenkerk; de grotendeels romaanse noordmuur is uit tufsteen opgetrokken en vertoont een rondboogfries; de noordbeuk heeft een vijfzijdige gotische sluiting; de gotische middenbeuk (XVI) is driezijdig gesloten; de zuidbeuk is van 1924-1925. Na het instorten van de toren in 1826 is het klassicistische front met fonten opgetrokken en eveneens het bekronende klokketorentje. Zandstenen doopvont, omstreeks 1200; zandstenen grafmonument voor Frederica van Ittersum tot de Gerner, 1729; gestoelte van de Oosterhof met 16e eeuwse onderdelen; gestoelte van de Grimberg, midden 18e eeuw; grafzerken (16e en 17e eeuw); twee zilveren bekers (17) eeuw); twee zilveren bekers 1820; altaarsteen, tinnen kan, schaal en drie borden (18e eeuw). Mechanisch torenuurwerk, is buiten gebruik gesteld door de aanschaf van een klokkenspel met carillon-computer.

Gebouwomschrijving SKKN

Oudste vermelding van parochie in 1188. Patroonheilige: Dionysius. XIIe eeuw: bouw van eenbeukig romaans kerkje. XVB: nieuw koor, XVIA: zuidbeuk met koor toegevoegd. 1598: zuivering van de kerk (altaren opgeruimd), eerste predikant Bern. Stedemeijer. 1612: herstel toren. Collatierecht aan vier havezathen (Bevervoorde, Eversberg, Grimberg en Oosterhof), stadsbestuur en kerkeraad. 1826: romaanse toren ingestort, 1829-31 bouw klassicistische gevel. 1899: herstel en verbouwingen. 1906-1907: bouw nieuwe consistoriekamer. 1924-25: verbouwing en uitbreiding met derde beuk (zuidzijde) o.l.v. architect Tjeerd Kuipers uit Amsterdam. 1980: vooralsnog laatste restauratie.

Externe links

Afbeeldingen

Exterieur

Interieur