Handelingen

Strijen, Kerkstraat 70 - Synagoge

Uit Reliwiki


Bezig met het laden van de kaart...
Algemene gegevens
Genootschap: Israëlitisch
Provincie: Zuid-Holland
Gemeente: Hoeksche Waard
Plaats: Strijen
Adres: Kerkstraat 70
Postcode: 3291AL
ID nummer: 14922
Jaar ingebruikname: 1862
Architect:
Huidige bestemming: woning
Monument status: Geen

Geschiedenis

In het begin van de negentiende eeuw vestigden zich enige joodse gezinnen in de Zuid-Hollandse plaats Strijen. Tot 1857 behoorden zij tot de joodse gemeente van Oud-Beijerland, daarna vormden zij een kleine zelfstandige joodse gemeente.

In hetzelfde jaar werd een synagoge gebouwd aan de Kerkstraat. De joodse school aan de Boompjesstraat dateert van 1874. Ruim twintig jaar later namen de joden van Strijen een begraafplaats in gebruik in het noordelijke deel van het dorp aan de Oud Bonaventurasedijk. Ook de joden van 's-Gravendeel en Puttershoek begroeven daar hun doden. (Bron:Joods Historisch Museum)

Buiten gebruik, nu woning. Niet herkenbaar als voormalige synagoge (details nog na te gaan).

De joodse begraafplaats, met mooi klein metaheerhuis (joods lijkenhuis) is er nog wel, maar er wordt niet meer begraven.

Op loopafstand van deze voormalige synagoge en van het centrum van Strijen bevinden zich:

  • 1. Joods Monument "1940-1945 NOOIT WEER", onthuld 16 december 1992, bij ingang Algemene Begraafplaats ;
  • 2. 15 "Stolpersteine" (struikelstenen), gelegd op 6 februari 2017 op 5 adressen, o..a. in de Kerkstraat.

In de media

Uit
Algemeen Dagblad, 7 februari 2017

Ook Strijen herdenkt nu Joodse families met Stolpersteine

Ook Strijen heeft nu Stolpersteine, die herinneren aan de deportatie van Joden naar concentratiekampen.

Arco Bomgaars 07-02-17, 10:02

Aandachtig bekijkt Bram Reedijk de vier Stolpersteine die door de Duitse beeldend kunstenaar Gunter Demnig voor het pand op adres Kerkstraat 35 zijn ingemetseld. Voor de 89-jarige geboren en getogen Strijenaar hebben de stenen speciale betekenis. Ze herinneren aan de vier leden van de familie Zwarenstein die werden gedeporteerd naar en omgebracht in de concentratiekampen Auschwitz en Sobibor. ,,Op een dag als vandaag komen de herinneringen van ruim zeventig jaar geleden weer boven, zegt Bram Reedijk, die van 1927 tot en met 1955 in Strijen woonde.

De ceremonie rond het inmetselen van de vier van in totaal vijftien 'struikelstenen' laat hem duidelijk niet koud. Bram Reedijk kent dan ook de geschiedenis van de vijftien Joodse Strijenaren uit de families Zwarenstein, Van Coevorden en Kleinkramer, die van de ene op de andere dag uit zijn geboorteplaats verdwenen. ,,Ongemerkt, zonder enige vorm van tegenstand.

Op het adres Kerkstraat 35, waar nu de boekhandel van de familie Schouten is gevestigd, was tijdens de Tweede Wereldoorlog de goudsmederij van Pinas Zwarenstein, een van de vier namen op de 'Stolpersteine' voor de boekwinkel. Ree-dijk: ,,Ik werkte bij een groente- en fruitteler en moest wel eens een kip voor Pinas regelen. Dat was niet makkelijk, hij mocht niet te mager of te vet zijn. Een geweldig aardige man. En ik was de buurjongen van veehandelaar Jacob Kleinkramer, die ondergedoken heeft gezeten en uiteindelijk vervoerd in een gastank het dorp heeft weten te ontvluchten.

De vier stenen maken indruk op Reedijk, beaamt hij. ,,Het is een mooi initiatief om datgene wat driekwart eeuw geleden is gebeurd te herdenken. Hij knikt dan ook instemmend bij de speech van Strijenaar Jaap de Koning, initiatiefnemer van het Joods Monument in Strijen. ,,Het is opmerkelijk dat je datgene wat je als kind hebt beleefd nog steeds duidelijk voor de geest kan halen. De herinneringen aan de vijftien Joodse mensen zijn vanaf vandaag ook voor de komende generaties behouden gebleven. Opdat wij niet vergeten...

Afbeeldingen